Janina Marcinkowa
Biografia
Janina Marcinkowa (1920-1999) była polską etnografką, choreografką i pedagogiem, Honorową Obywatelką Miasta Cieszyna. Badaczka folkloru tańca, znana przede wszystkim z badań nad tańcami regionu Śląska Cieszyńskiego, była animatorką życia kulturalnego. Zajmowała się strojem regionalnym i była współtwórczynią Zespołu Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej im. J. Marcinkowej.
W młodości wychowała się w Cieszynie, ukończyła lokalne gimnazjum. W czasie okupacji pobierała lekcje tańca scenicznego w Krakowie. W latach 1948–1951 uczęszczała do Państwowego Ogniska Choreograficznego w Bielsku-Białej, prowadzonego przez Elwirę Kamińską. W latach 1960–1965 była słuchaczką studium tanecznego przy Ministerstwie Kultury i Sztuki oraz Studium Kinetografii Laban pod kierunkiem prof. Roderyka Lange, uzyskując uprawnienia pedagogiczne. W 1962 r. rozpoczęła studia etnograficzne na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego, które ukończyła w 1967, broniąc magisterską pracę pt. Tradycyjne tańce Beskidu Śląskiego.
W 1950 rozpoczęła pracę jako choreografka w małym zespole tanecznym w Cieszynie, który w 1953 przekształcił się w Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej. Była współtwórczynią licznych widowisk folklorystycznych, współpracowała z wieloma zespołami ludowymi w Polsce oraz za granicą (m.in. Śląski Mazowsze) oraz za granicą (m.in. w Stanach Zjednoczonych i Zaolziu). Opracowywała choreografię do widowisk telewizyjnych, teatralnych i filmów fabularnych. Prowadziła badania terenowe nad tańcami ludowymi. W czasie swojej działalności zawodowej opublikowała kilka książek i wiele artykułów. Była wykładowczynią kinetografii i tańców śląskich na Studium Tanecznym przy ówczesnym Departamencie Amatorskiego Ruchu Artystycznego Ministerstwa Kultury i Sztuki. Organizowała i prowadziła kursy oraz warsztaty m.in. na kierunku etnologii Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie, zasiadała w jury festiwali. W zespole Marcinkowa pracowała do emerytury.
Zmarła 18 grudnia 1999 w Cieszynie, została pochowana na miejscowym cmentarzu ewangelickim. Po śmierci ZPiT Ziemi Cieszyńskiej przyjęł ją jako swoją patronkę.
W życiu prywatnym w 1938 wyszła za mąż za Kazimierza Marcinka, z którym miała czwórkę dzieci: Krystynę Sobczyńską (etnografkę), Zofię Marcinek, Janusza Marcinka i Annę Marcinek-Kępę. Janina mieszkała w Cieszynie w domu ciotki męża Stefanii Michejdowej.