Karol Fryderyk Kotschy
Biografia
Karol Fryderyk Kotschy (Koczy) urodził się 26 stycznia 1789 w Cieszynie i zmarł 9 lutego 1856 w Ustroniu. Był duchownym ewangelickim, teologiem protestanckim oraz botanikiem. Zasłużył się dla rozwoju oświaty i kultury polskiej na Śląsku Cieszyńskim.
Ród Kotschych wywodził się z Węgier. Ojciec Karola, Jan Gotfryd Kotschy, przybył do Cieszyna z Pszczyny i pracował jako nauczyciel w tamtejszej szkole przy kościele Jezusowym oraz organista cieszyńskiego zboru.
Młody Karol w latach 1807–1810 studiował teologię ewangelicką oraz botanika i medycynę na Uniwersytecie w Lipsku. Dzięki wyśmienitym wynikom w nauce uzyskał prestiżowe stypendium Silbersteina w kwocie 150 talarów, co pozwoliło mu wyruszyć w podróż do Paryża.
W drodze powrotnej, w Szwajcarii, nawiązał kontakt ze słynnym pedagogiem, prekursorem szkolnictwa ludowego Johannem Pestalozzim.
Od 1810 aż do śmierci był pastor w Ustroniu; był aktywnym publicystą, szerzącym nauki Marcina Lutra. Był zagorzałym działaczem na rzecz abstynencji. Wygłaszał kazania przeciwko pijanstwu, a jedno z nich pt Gorzkie kapki, ale zdrowe, dla tych, którzy by się chcieli opamiętać z pijaństwa między ludem naszym, wydał drukiem w 1833 r.
Wraz z katechizmem Lutra, opracowanym przez Kotschy\'ego jako podręcznik do nauki religii, znalazło się ono wkrótce w każdej rodzinie ewangelickiej posyłającej dzieci do szkoły. W 1844 r. ks. Kotschy wydał powtórnie swoje kazanie pt Gorzkie kapki, ale zdrowe oraz założył Bractwo Trzeźwości. W ciągu 7 tygodni do Bractwa wstąpiło 1789 dorosłych osób, a w następnych tygodniach liczebność wzrosła do 2249.
Tworzył głównie w języku polskim, przeważającej większości ludności Śląska Cieszyńskiego. Pisał podręczniki do nauki polskiego w szkołach elementarnych i tłumaczył na język polski dzieła niemieckie i czeskie.
Sławę przyniosły mu prace z dziedzin pomologii i sadownictwa, a także propagował w regionie warzywnictwo i kwiaciarstwo. Badał florę regionu, głównie alpejską roślinność Beskidu Śląskiego. Był także od 1844 politykiem i parlamentarzystą reprezentującym Śląsk Austriacki w Frankfurcie nad Menem, gdzie popierał frakcję liberalną Deutscher Hof. Publikował liczne artykuły w prasie polskojęzycznej, m.in. w Tygodniku Polskim i w Tygodniku Cieszyńskim oraz w Nowinach dla ludu wiejskiego, a także w prasie niemieckojęzycznej.
Żoną Karola była od 1812 r. Julia Schimko, córka ewangelickiego proboszcza z Bielska. Miał trzech synów: Hermana i Oskara, którzy zostali pastorami, oraz Theodora, podróżnika i botanika, a także pięć córek.
Karol Kotschy został pochowany na cmentarzu w Ustroniu; jego grób znajduje się tuż przy grobowcu ustrońskiego działacza spółdzielczego Karola Semika (1913–1964).